ყოველდღიური ქიმიური ნაერთების კვალდაკვალ

 

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

ბევრ ჩვენთაგანს სიამოვნებს თვალწარმტაცი ფოიერვერკების შოუ ახალი წლის ღამეს, მაგრამ ფოიერვერკების ცოცხალი ფერების უკან დგას არაერთი უარყოფითი ეფექტი, რომლებსაც, სამწუხაროდ, გარემო ყოველ ახალ წელს განიცდის. ვნახოთ, რა გავლენა შეიძლება იქონიოს ფოიერვერკებმა...

 

ერთი შეხედვით, ჩანს რომ ფოიერვერკის აფეთქებისას ცაზე  კაშკაშა ფერების გამოსახვის შემდეგ უკვალოდ ქრება, მაგრამ ეს ასე არაა - ისინი ცაში მილიარდობით მცირე ნაწილაკს ტოვებენ, რომლებიც ფოიერვერკთა კომპონენტების კომპლექსურ ქიმიურ ნარევს წარმოადგენს. მყარი ნაწილაკები, რომლებიც ფოიერვერკის შოუს შემდეგ რჩება, ერთ-ერთ დამაბინძურებელს წარმოადგენს გარემოსთვის. ეს თემა უფრო ღრმად განვიხილოთ.

 

მათ, ვისაც აინტერესებს გარემოსდაცვითი პრობლემების შესწავლა, ფოიერვერკების მიერ დატოვებული მტვერი ...

ფოიერვერკები, დღესასწაული, ახალი წელი, ღამე

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

ახალი წლის ღამეს ფოიერვერკების კაშკაშა და ლამაზი ფერებით იფერება ხოლმე ცა. ფოიერვერკების ფერებს საფუძვლად სხვადასხვა მეტალთა (და მათი იონების) ალის ფერები უდევს საფუძვლად - ძირითადად მეტალთა მარილები გამოიყენება ხოლმე. ალბათ, როდესაც სიტყვა „მარილი“ გესმით, თვალწინ სუფრის მარილი  წარმოგიდგებათ ხოლმე, რომელსაც ყოველდღე იყენებთ. რამდენადაც ეს ნივთიერება ერთ-ერთი ტიპის მარილია (ნატრიუმის  ქლორიდი), ქიმიაში „მარილს“ გაცილებით ფართო მნიშვნელობით ვიყენებთ. მარილის კლასიკური განსაზღვრება: ნაერთი, რომელიც შედგება მეტალის ატომისა და მჟავას ნაშთისაგან. სხვანაირად, რომ ვთქვათ, მეტალისა და არამეტალის ატომებს შორის იონური ბმის შემცველი ნაერთები. მაშ, როგორ გვაძლევენ ეს ნაერთები ფერთა უზარმაზარ სპექტრს? კიდევ რა არის საჭირო იმისათვის, რომ ფოიერვერკები ...

ფოიერვერკები, მეტალის მარილები, ახალი წელი, პიროტექნიკა.

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

ახალი წელი არც ისე შორსაა და ალბათ, სადაც არ უნდა გაიხედოთ, საახალწლო ნათურების ციმციმი გხვდებათ თვალში: ქუჩაში, სახლის აივნებზე, ნაძვის ხეებზე და ა.შ. საინტერესოა, როგორ მუშაობს ეს ნათურები, როგორ წარმოქმნიან სხვადასხვა ფერს...

 

ინგლისურად ამ ნათურებს LED-ს (light-emitting diode, ანუ სინათლის გამომასხივებელი/გამომცემი დიოდი) ეძახიან, ქართულად კი - შუქდიოდებს. მოგეხსენებათ, შუქდიოდების სხივები სხვადასხვა ფერისაა: წითელი, ნარინჯისფერი, ლურჯი და ა.შ. მიუხედავად იმისა, რომ მცირე ზომის მოწყობილობაა, შუქდიოდების უკან რთული ფიზიკური პროცესები დგას. მეტიც, 2014 წლის ნობელის პრემია ფიზიკაში გადაეცათ მეცნიერებს, რომლებიც მუშაობდნენ ლურჯ შუქდიოდებზე. სანამ ამაზე ვისაუბრებდეთ, მოდი, გავეცნოთ ...

ქიმია, ახალი წელი, მეცნიერება, ნობელის პრემია, ნათურა, შუქდიოდი, დიოდი, LED