ყოველდღიური ქიმიური ნაერთების კვალდაკვალ

 

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

გაინტერესებთ თუ არა ქიმია, ამ ქიმიურ რეაქციას რეგულარულად, ყოველდღიურად  ვხვდებით ცხოვრების მანძილზე. რა რეაქციას? მაილარდის რეაქციას. ეს პროცესი მიდის, როდესაც საჭმელი მზადდება. იგი პასუხისმგებელია არაერთი საჭმლის/სასმლის გემოზე: მოხარშული ხორცის, შემწვარი ხახვის, მოხალული ყავის, ტოსტირებული პურის... რეაქციის სახელი ცოტა შემაცდენელია, რადგან სინამდვილეში ტერმინი „მაილარდის რეაქცია“ მოიცავს სამ საფეხურიან რეაქციას, რომელთა შედეგადაც მიღებული პროდუქტების შემდგომი ურთიერთქმედება ბევრ სხვადასხვა ნაერთს წარმოქმნის. ძირითადი საფეხურები და რამდენიმე კლასი ნაერთებისა ამ ინფოგრაფიკაზეა წარმოდგენილი.

 

მაილარდის რეაქცია ფრანგი ქიმიკოსის, ლუი-კამილ მაილარდის, სახელს ატარებს. მან ამინომჟავებსა და შაქრებს შორის ურთიერთქმედება შეისწავლა 1912 წელს, თუმცა მას ...

საჭმელი, საჭმლის მომზადება, ორგანული ქიმია, მეცნიერება, შემწვარი, მოხარშული, სწრაფი კვება.

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

კიდევ ერთი 2020 წლის ნობელის პრემია გაიცა 7 ოქტომბერს. ნობელის პრიზით ქიმიაში დაჯილდოვდნენ ემანუელ შარპენტიერი და ჯენიფერ დუდნა გენთა მოდიფიცირების ახალი მეთოდის შემუშავებისთვის, რომლის დორსაც ცილა CRISPR-Cas9 მუშაობს.

იხ. ნობელის პრემიის პრესა ან უფრო დეტალურ-მეცნიერული მიმოხილვა.

გენთა მოდიფიცირება, მაკრატელი, ნობელის პრემია 2020

Compound Interest   |  თარგმანი: ლაშა ხუციშვილი

 

არ აქვს მნიშვნელობა ყავის ექსპერტი ხართ თუ არა, უდავოა, რომ ახალმოხარშულ ყავის სუნს დილაობით გამამხნევებელი აფექტი აქვს. არომატის უკან მდგომი ქიმია არც ისე მარტივია, ქიმიური ნაერთების კომპლექსური შეხამებაა მის პასუხისმგებელი გემოსა და სუნზე. ამ ინფოგრაფიკაზე მოცემულია რამდენიმე ასეთი ნაერთი.

თქვენ შეიძლება ფიქრობთ, რომ  კოფეინი ან ქვინის მჟავას ნაწარმები, რომელთა შესახებაც ცალკე მოგვიანებით შემოგთავაზებთ პოსტერს, განაპირობებენ ძირითად არომატს, მაგრამ საქმე სულ სხვაგვარადაა, კოფეინი უსუნო და უგემო ნაერთია, ყოველ შემთხვევაში იმ კონცენტრაციით, რა კონცენტრაციითაც იგი ყავაშია, სინამდვილეში არომატზე პასუხისმგებელნი სხვა ნაერთები არიან.

ჩვენ, კერძოდ, უნდა ვისაუბროთ აქროლად ნაერთებზე, რომლებიც ადვილად ორთქლდებიან ოთახის ტემპერატურასა და წნევაზე. ნაერთები ჰაერში უნდა ...

ქიმია, ყავა, სასმელი და საჭმელი, მეცნიერება, კოფეინი.